Tandenknarsen: Wat moet je erover weten?

Tandenknarsen

Mensen die tandenknarsen bewegen de tanden met zeer veel kracht over elkaar, waardoor een duidelijk knarsend geluid ontstaat. Bijna altijd gebeurt dit tijdens de slaap, zonder dat de persoon het zelf doorheeft. Naar schatting knarsen ongeveer een half miljoen mensen in Nederland, waarbij het bij jonge mensen vaker voorkomt dan bij oudere mensen.

Tandenknarsen moet niet verward worden met knarsetanden, wat enkel het stevig op elkaar drukken van de tanden is. Dit doet men vaak overdag wanneer men gespannen of geconcentreerd is.

Tandenknarsen heeft helaas diverse negatieve effecten op het gebit en de kaak als geheel. We bespreken deze in dit artikel en bespreken bovendien hoe deze klachten voorkomen kunnen worden.
Symptomen van tandenknarsen
Omdat tandenknarsen vrijwel altijd gedurende de slaap plaatsvindt, zijn veel mensen zich er niet van bewust dat ze aan het knarsen zijn. Voor een partner kan het wel duidelijk zijn, omdat het knarsen bijzonder luidruchtig kan zijn. Ook kun je er soms zelf van wakker worden als je begint te tandenknarsen net nadat je even wakker bent geweest.

Is dit niet het geval, dan kan tandenknarsen herkend worden aan de volgende symptomen:

  • (Kleine) beschadigingen aan de tanden, zoals afgebroken stukjes en barstjes in het glazuur
  • Spierpijn in de kaakspieren in de ochtend (in de wangen)
  • Sterk ontwikkelde kaakspieren
  • Krakend kaakgewricht (meestal pas bij langdurig tandenknarsen)
  • Kiespijn, zonder dat er gaatjes aanwezig zijn
  • Hoofdpijn
  • Vaker gaatjes dan gemiddelde persoon

Vanzelfsprekend hoeft een dergelijk symptoom niet altijd te wijzen op tandenknarsen, maar is de kans wel groot dat het om tandenknarsen gaat wanneer er meerdere symptomen aanwezig zijn.
Oorzaken tandenknarsen
Het is lang niet altijd duidelijk waarom de ene persoon ‘s nachts de tanden knarst, terwijl een ander dit niet doet. Wel zijn er diverse risicofactoren gevonden die lijken bij te dragen aan de kans dat iemand dit doet:

Stress
Roken
Alcohol
Cafeïne
Hyperactiviteit
Parasomnia (verhoogde hersenactiviteit gedurende de slaap)
Sommige medicatie
Sommige drugs
Aandoeningen zenuwstelsel
Genetische factoren

Hoe meer van deze risicofactoren aanwezig zijn, hoe groter de kans dat iemand tijdens de slaap tandenknarst. Enkele van deze risicofactoren kunnen zelfstandig aangepakt worden, zoals rook- en drinkgedrag. Soms is er echter weinig te doen aan de oorzaak.

Gelukkig kan met behulp van een tandenknarsbitje schade worden voorkomen.
Behandeling bij tandenknarsen
Omdat het lastig is om een enkele oorzaak aan te wijzen bij tandenknarsen, richt een groot deel van de behandeling zich op het voorkomen van schade. Wordt er echter veel gerookt, alcohol en cafeïne gedronken, dan is het goed om hiermee te minderen. Ook stressfactoren moeten zoveel mogelijk verwijderd worden. Soms is dit al voldoende om de klachten te laten verdwijnen.

Schade wordt voorkomen door ‘s nachts een bitje te dragen die het gebit beschermt. Idealiter is dit een bitje dat volledig gevormd is naar het gebit, zodat het goed past en niet irriteert. Een goed voorbeeld hiervan is het bitje van Dentek, dat je zelf thuis kunt koken en vervolgens naar het gebit kan vormen.

Een bitje voorkomt schade aan de tanden, doordat het alle kracht opvangt. Hoewel spierpijn alsnog kan ontstaan, voorkomt het ook grotendeels pijn in de kaak, omdat de kracht minder stevig doorwerkt naar andere structuren in het hoofd. Ook kiespijn en hoofdpijn kunnen daarom verholpen worden door ‘s nachts een knarsbitje te dragen.

Meer weten over deze bitjes? Bekijk dan ook onze top 10 bitjes tegen tandenknarsen.